Bledar Shella: Sistemi bankar po përshtatet me kërkesat e klientit digjital

Sistemi bankar shqiptar po tregon pjekuri dhe qëndrueshmëri në një periudhë sfidash globale, ku inflacioni, pasiguritë gjeopolitike dhe transformimi teknologjik po ndikojnë në tregjet financiare. Në vitin 2025, sektori tregoi rritje dyshifrore të kreditimit prej 13%, një raport të lartë kapitalizimi prej 20.5% dhe një raport Kredi/Depozita prej 52%, duke ruajtur cilësinë e kredidhënies me një nivel të kredive me probleme 3.8%. Kjo tregon se bankat shqiptare kanë arritur një fazë konsolidimi të qëndrueshëm, duke u mbështetur në politika monetare prudente dhe strategji të qarta ekzekutuese. Bledar Shella, kreu i Shoqatës Shqiptare të Bankave, thekson se pritshmëritë për vitin 2026 janë pozitive. Presionet inflacioniste pritet të stabilizohen brenda gjashtëmujorit të parë, duke ulur kostot e financimit dhe duke nxitur rritjen e kreditimit dhe uljen e papunësisë. Banka e Shqipërisë planifikon adoptimin e ligjit të ri të bankave dhe standardet Bazel III për të përmirësuar qeverisjen korporative, sistemet e kontrollit dhe teknologjitë IT, duke rritur besimin e investitorëve të huaj. Megjithëse huadhënia për SME-të është rritur, Shella evidenton pengesa strukturore: mungesë kapacitetesh financiare të specializuara brenda kompanive, transparencë e kufizuar financiare, vonesa në procesin e kolateralit dhe stabilitet të paqartë në mjedisin e biznesit, duke përfshirë ligjet tatimore dhe konkurrencën e padrejtë. Megjithatë, bizneset po sofistikohen dhe rriten çdo vit, duke treguar zhvillim të qëndrueshëm krahasuar me një dekadë më parë. Në aspektin e digjitalizimit, bankat tradicionale po adoptojnë modele hibride që përkojnë besueshmërinë dhe sigurinë e sistemit klasik me shpejtësinë dhe inovacionin e fintech. Investimet në IT, platforma digjitale, përdorimin e AI, Big Data, shërbime Cloud dhe Low Code/No Code po përshpejtojnë ofrimin e produkteve dhe shërbimeve digjitale. Partneritetet me fintech-et mbeten një shtyllë e rëndësishme e strategjisë, ndërsa bankat tradicionale konkurrojnë direkt me bankat plotësisht digjitale, si Jet Bank, duke fokusuar përvojën e klientit dhe inovacionin. Si pjesë e Shoqatës së Investitorëve të Huaj, Shella thekson se klima financiare në Shqipëri është e qëndrueshme dhe e besueshme. Sistemi është mirëkapitalizuar, likuid, me kredi problematike në nivelin më të ulët historik. Bankat janë pjesë e platformave europiane si SEPA, ndërsa infrastruktura POS dhe transaksionet elektronike po rriten në përputhje me zhvillimin ekonomik. Kuadri rregullativ gradualisht harmonizohet me standardet e BE-së, duke rritur perceptimin pozitiv të investitorëve të huaj mbi sektorin bankar shqiptar.