Databazat, nafta e ekonomisë moderne!

Të dhënat dalin nga prapaskena teknike dhe kthehen në motorin e heshtur të ekonomisë moderne. Ndryshe nga nafta, të dhënat nuk nxirren nga toka, por krijohen vazhdimisht nga sjelljet e përdoruesve: pagesa me kartë, klikime, porosi online, aplikacione, CRM dhe ndërveprime digjitale. Për shumë vite, bizneset i panë databazat si arkiva teknike të prapaskenës, ndërsa sot aftësia për t’i kuptuar ato po bëhet më e rëndësishme se vetë madhësia e kompanisë. Sokol Qeraxhiu, CEO i Prisma, e përkufizon këtë ndryshim duke thënë se të dhënat po kthehen në aset strategjik në të njëjtin nivel me kapitalin, njerëzit dhe teknologjinë. Ky realitet lidhet me kompanitë globale si Google, Meta, Amazon, Netflix dhe Tesla, të cilat nuk kanë ndërtuar vetëm produkte, por sisteme që mësojnë vazhdimisht nga sjellja e përdoruesve. E njëjta logjikë po prek edhe bizneset shqiptare, ku fiskalizimi, pagesat online, e-commerce dhe aplikacionet mobile po krijojnë më shumë informacion se më parë. Problemi kryesor mbetet se shumë kompani ende i mbledhin të dhënat pa i kthyer në njohuri. Informacioni qëndron i shpërndarë në Excel, email, WhatsApp ose sisteme që nuk komunikojnë. Në vijim, pesha bie te fakti se AI, machine learning dhe analiza parashikuese kanë vlerë vetëm kur databazat janë të sakta, të integruara dhe të besueshme. Në fund, avantazhi konkurrues nuk vjen më thjesht nga tregu apo kapitali, por nga aftësia për ta kuptuar klientin më shpejt dhe më saktë.