Teenpreneur… Ajsel, Esli, Skerdilajdi, Dea dhe Klerti, adoleshentët shqiptarë që na bëjnë krenarë!

Gjithmonë ka qenë një i ri që sfidon status quo-në, duke thënë: “Nuk pres më, veproj tani.” Historia tregon se ndryshimet e mëdha shpesh lindin nga ata që nuk presin radhën. Sot, këta zëra kanë fytyrë dhe emër: Ajsel Budlla dhe Esli Vahidi, të angazhuara me Junior Achievement of Albania, dhe Skerdilajd Bilibashi, Dea Ktona dhe Klerti Malaj, që eksplorojnë horizontet e Inteligjencës Artificiale me Teens in AI. Pesë rrugë të ndryshme, një vizion i përbashkët: e ardhmja nuk është diçka që pritet; ajo ndërtohet, hap pas hapi, ide pas ideje. Disa prej tyre gjetën këtë rrugë përmes sipërmarrjes dhe edukimit, duke kthyer ide të thjeshta në projekte konkrete që transformojnë jetën e njerëzve. Të tjerë eksplorojnë botën e teknologjisë dhe AI-së, duke zbuluar se inovacioni mund të shndërrohet në zgjidhje reale dhe me ndikim të prekshëm. Përmes sfidave dhe dështimeve, këta të rinj ndërtojnë ura ndërkombëtare, krijojnë rrjete dhe japin shembull për guxim dhe iniciativë. Ajsel Budlla zhvilloi “Pulsepal”, një pajisje për monitorimin e shenjave jetësore në distancë, duke përdorur Arduino dhe IoT për të dërguar të dhënat te mjekët. Frymëzimi erdhi gjatë pandemisë, kur qasja ndaj kujdesit shëndetësor ishte e vështirë. Pjesa më sfiduese ishte integrimi hardware-software, por përmes këmbënguljes, ajo dhe ekipi i saj arritën një model funksional dhe fituan EU Digital Innovation Award dhe “Get In The Ring 2025”. Ajseli beson se bashkëpunimi dhe udhëheqja kolegjiale janë çelësi i suksesit, dhe shpreson të punojë ndërmjet mjekësisë dhe teknologjisë për të përmirësuar sistemin shëndetësor në Shqipëri. Mesazhi i saj për bashkëmoshatarët është të mos presin për të qenë “gati”, por të veprojnë edhe me pak mjete dhe me frikë, sepse gabimet janë pjesë e procesit dhe potenciali i rinisë është i madh. Esli Vahidi prezantoi një pajisje novatore që transformon avujt e ujit në lëng, duke aplikuar njohuritë e fizikës dhe kimisë. Ajo thekson rëndësinë e kombinimit të teorisë me praktikën dhe mësimin me bazë të mirë. Sipas Esli, të rinjtë shqiptarë shpesh nënvlerësohen ndërkombëtarisht, por kreativiteti dhe intelekti i tyre janë konkurrues me ata të bashkëmoshatarëve jashtë vendit. Për të, e ardhmja nuk është vetëm përgjegjësi, por mundësi për t’u dalluar dhe për të dhënë kontribut unik. Skerdilajd Bilibashi dhe ekipi i tij krijuan një platformë për sigurinë në aksidentet rrugore, duke përdorur AI për të analizuar rrezikun dhe për të dhënë rekomandime parandaluese, me fokus tek gratë që shpesh janë më të prekura nga dizajni i automjeteve. Projekti i tyre tregoi se të rinjtë shqiptarë kanë kapacitet të lartë teknik, por u mungon një ekosistem që i ndihmon të arrijnë standarde ndërkombëtare. Skerdilajdi e sheh AI si mjet, revolucion dhe përgjegjësi, dhe synon të ndërtojë sisteme të sigurta dhe me ndikim real në industrinë e teknologjisë. Dea Ktona zhvilloi aplikacionin “Calmify”, i cili monitoron stresin dhe gjendjen emocionale të përdoruesve në kohë reale, duke përdorur sensorë biometrikë dhe AI. Ai sugjeron ushtrime relaksimi dhe krijon komunitet mbështetës. Dea sheh AI si mjet që ndihmon jetën e përditshme, revolucion për mënyrën si jetojmë dhe përgjegjësi për përdorim etik. Për të, sfida më e madhe është të ndërtohet një sistem inteligjent që i ndihmon njerëzit në nevojë reale, duke përdorur teknologjinë për ndikim pozitiv. Klerti Malaj krijoi “SCIBOT”, një platformë edukative AI që përshtatet me stilin unik të të nxënit të çdo përdoruesi, duke integruar metodologji interaktive dhe analiza të personalizuara. Projekti i tij tregoi se bashkëpunimi, mendimi kritik dhe teknologjia mund të japin rezultate konkrete në arsim dhe shoqëri. Klerti thekson rëndësinë e origjinalitetit njerëzor në AI dhe përdor AI-në si një mjet strategjik për zgjidhje me impakt real. Këta pesë të rinj shqiptarë janë shembuj të një brezi që nuk pret. Ata veprojnë, eksplorojnë, guxojnë dhe ndërtojnë të ardhmen. Historia e tyre tregon se rinia nuk është vetëm e ardhmja, por tashmëria që po krijohet sot: një brezi aktiv, inovativ dhe me potencial të jashtëzakonshëm për të ndryshuar botën për më mirë.