Shqipëria dhe ekonomia blu. Nevoja për harmonizimin e turizmit, peshkimit dhe akuakulturës

Shqipëria përballet me sfida dhe mundësi në zhvillimin e ekonomisë blu, që përfshin turizmin bregdetar, peshkimin dhe akuakulturën. Prof. Rigers Bakiu, drejtues i Grupit të Kërkimit në Akuakulturë dhe profesor i asociuar në Universitetin Bujqësor të Tiranës, shpjegon se mungesa e një vizioni të integruar dhe fokusimi ekskluziv te turizmi po e lë sektorin e peshkimit dhe akuakulturës në një pozicion të pazhvilluar, pavarësisht potencialit. Sipas Bakut, sektorët e ekonomisë blu po zhvillohen fragmentarisht, ku prioriteti i vetëm është turizmi. Akuakultura, transporti detar dhe peshkimi, që tashmë po përballet me krizë rajonale, nuk marrin mbështetjen e duhur. Ai nënvizon se mungon një strategji e harmonizuar sipas modelit të Bashkimit Evropian për menaxhimin integruar të zonave bregdetare, që do të mbështeste komunitetet dhe zhvillimin e qëndrueshëm. Një sfidë kyçe është balancimi i rritjes së turizmit me mbrojtjen e ekosistemeve detare dhe biodiversitetit. Bakiu sugjeron implementimin e fermave eolike të kombinuara me akuakulturë, ku impiantet e energjisë së erës shërbejnë për prodhim energjie dhe ruajtjen e habitatit detar. Kjo qasje do të përfshinte bizneset si garantues të mbrojtjes së ekosistemeve, duke siguruar që aktivitetet e tyre të jenë të qëndrueshme. Një tjetër pengesë për sektorin është aksesi në financim dhe tregjet evropiane. Në peshkim, përkundër subvencioneve për karburant, mungesa e fuqisë punëtore vendase e bën sektorin të vare nga emigrantët nga Afrika e Veriut. Në akuakulturë, sidomos në ujërat e brendshme, mbështetja ka qenë minimale, ndërsa sektori detar po zhvillohet shpejt falë iniciativës private. Bakiu thekson nevojën për një orientim strategjik nga qeveria për të konkurruar me vendet e BE-së, duke u fokusuar tek cilësia e produkteve dhe jo vetëm sasia. Sa i përket porteve shqiptare, profesori nënvizon se duhet një analizë e kujdesshme për t’i kthyer ato në qendra moderne logjistike rajonale. Pozicioni gjeografik i Shqipërisë është strategjik, por deri tani mundësitë nuk janë shfrytëzuar, ndërsa sfidat globale rrisin nevojën për planifikim të matur dhe përparim të shpejtë. Mesazhi kryesor i Bakut është se për të zhvilluar ekonominë blu në mënyrë të qëndrueshme, nevojiten strategji integruese, investime në infrastrukturë, mbrojtja e biodiversitetit dhe koordinim rajonal, duke harmonizuar turizmin, peshkimin dhe akuakulturën. Vetëm kështu Shqipëria mund të shfrytëzojë potencialin e saj detar dhe të konkurrojë në nivel ndërkombëtar.