Marsel & Ervin Kalemi: Dy vëllezër, dy biznese, një e vërtetë e pamëshirshme!

Në këtë edicion të Founders Mindset, Marsel dhe Ervin Kalemi shfaqen përballë njëri-tjetrit jo si partnerë biznesi, por si dy sipërmarrës që kanë zgjedhur rrugë të ndryshme. Nuk ndajnë të njëjtën kompani dhe as të njëjtin rol në biznes, por ndajnë historinë familjare, një standard të lartë për veten dhe një mënyrë të drejtpërdrejtë për ta parë realitetin. Kur u janë drejtuar të njëjtat pyetje, përgjigjet e tyre kanë zbuluar një marrëdhënie ku respekti për mënyrën e punës së tjetrit bashkëjeton me një mungesë të plotë iluzionesh për kompromiset. “E dëgjojmë njëri-tjetrin vetëm kur mendojmë njësoj”, shprehet Marseli. Kur mendimet ndahen, secili ndjek gjykimin e vet. Dallimet mes tyre janë të dukshme. Marseli e sheh Ervinin si më të disiplinuar dhe pranon se do të donte të kishte qoftë edhe gjysmën e kësaj disipline. Ervini, nga ana tjetër, vlerëson te Marseli aftësinë për të deleguar dhe për të marrë vendime në një biznes të ndërtuar mbi shumë hallka njerëzore. Edhe nën presion, ata nuk i japin të njëjtën përgjigje pyetjes se kush vendos më mirë. Marseli ia atribuon avantazhin Ervinit, për shkak të disiplinës së tij. Ervini mendon se Marseli është më i aftë në situata të vështira dhe të paparashikueshme, pikërisht sepse drejtimi i një kompanie që varet nga njerëzit e vendos vazhdimisht përballë presionit. Ideja për të ndërtuar një biznes së bashku duket pothuajse hipotetike. Marseli nuk beson se kjo do të ndodhë ndonjëherë, duke iu kthyer me humor përgjigjes së parë. Por, nëse do të ndodhte, të dy do të përfshiheshin si në vizion, ashtu edhe në ekzekutim. Ervini e imagjinon biznesin e përbashkët si një platformë të lidhur me turizmin, me Marselin në vizion dhe atë vetë në ekzekutim. Në fakt, kjo ndarje e roleve pasqyron edhe mënyrën se si i shohin njëri-tjetrit pikat e forta. Marseli vlerëson disiplinën e Ervinit, ndërsa Ervini sheh te Marseli një aftësi më të zhvilluar për të deleguar përgjegjësi. Nëse do të detyroheshin të shkëmbenin bizneset për një muaj, të dy mendojnë se do ta kishin të vështirë. Për Marselin, biznesi është “si një fëmijë”, të cilin e njeh më mirë ai që e ka rritur. Për Ervinin, teknologjia kërkon zhvillim dhe mirëmbajtje të vazhdueshme, duke e bërë menaxhimin e një kompanie të tillë të vështirë për dikë që nuk e njeh nga brenda. Edhe në karakter dallimet janë të qarta. Ervini e konsideron veten optimistin, ndërsa Marselin atë që e kthen me këmbë në tokë. Marseli, megjithatë, e sheh veten dhe vëllain më shumë si realistë: të dy e dinë ku ndodhen, si kanë mbërritur aty dhe çfarë duhet të bëjnë për të dalë nga një situatë e vështirë. Për të dy, gabimet kanë qenë pjesë e formimit. Marseli thotë se çdo gabim e ka shpëtuar nga një rrugë e gabuar dhe se ka mësuar vetëm përmes tyre. Ervini kujton një mësim tjetër: kërkimi i validimit përmes çmimeve, granteve dhe konkurseve. Refuzimet e kanë mësuar se validimi që ka vërtet rëndësi vjen nga klientët, jo nga juritë. Mes përgjigjeve më personale është edhe ajo për pesë vitet e fundit. Marseli do t’i thoshte vetes së dikurshme të harronte punën dhe të qëndronte më shumë pranë babait në ditët e fundit të tij. Ervini do t’i kujtonte vetes të kalonte më shumë kohë me njerëzit që do: “Puna pret, njerëzit jo.” Një fjali që, siç pranon vetë, ende duhet t’ia kujtojë vetes. Për Ervinin, kthesa drejt sipërmarrjes erdhi kur hoqi dorë nga një punë e mirëpaguar në Amerikë dhe nga një karrierë e sigurt e parashikueshme. Për Marselin, ndërkohë, paratë nuk kanë qenë kurrë qëllimi. “Paraja është rezultati”, thotë ai, duke e përkufizuar sipërmarrjen si një përpjekje për të ndërtuar diçka që lë gjurmë. Nëse biznesi i Marselit do të ishte një person, nuk do të kishte me kë të grindej: do të ishte një replikë e karakterit të tij. Ervini e përfytyron biznesin si një partner që shpesh debaton me të për ritmin. Ai kërkon të ecë më shpejt; Marseli i mëson durimin. Por të dy kanë edhe momente kur do të ndryshonin diçka. Marseli nuk do të përdorte butonin “Undo”. Ervini po: do të kthente pas momentin kur zgjodhi përkohësisht sigurinë e një pune me kohë të plotë në vend të projekteve të veta. Në retrospektivë, do t’i kishte besuar vetes më herët. Nga këshillat më të këqija që kanë marrë, Marseli kujton një ide veçanërisht problematike për menaxhimin e punonjësve shqiptarë: të krijohej frikë që njerëzit të mos “hipnin në qafë”. Ai nuk e ka zbatuar kurrë. Ervini, nga ana tjetër, ka dëgjuar se pa investitorë dhe kapital të madh nuk mund të ndërtohet diçka e rëndësishme. Përvoja e tij i ka treguar të kundërtën. Në një krizë ku do të kishin vetëm 24 orë për të shpëtuar biznesin, Marseli do të vendoste se cilët njerëz duhen mbajtur me çdo kusht. Ervini do të hiqte dorë nga paga e tij, një vendim që thotë se e ka marrë shumë herë. Në fund, dy vëllezërit takohen te një prej të vërtetave më të vështira të sipërmarrjes. Për Marselin, menaxhimi i njerëzve është një nga sfidat që mësohen me vështirësi. Për Ervinin, e vërteta është edhe më e drejtpërdrejtë: jo të gjithë mund ta bëjnë sipërmarrjen, edhe pse pothuajse të gjithë duan ta bëjnë. Dy biznese të ndryshme, dy mënyra të ndryshme për të marrë vendime, por një bindje e përbashkët: sipërmarrja nuk është një histori suksesi e pastër. Është një proces i gjatë ku karakteri, disiplina, gabimet, njerëzit dhe aftësia për të vazhduar përcaktojnë më shumë se çdo rezultat i vetëm.