Juliana Hoxha: Shoqëria civile mes premtimeve të integrimit dhe realitetit institucional
Shoqëria civile shqiptare hyn në një fazë ku pjesëmarrja simbolike nuk mjafton më përballë kërkesave të integrimit evropian. Juliana Hoxha, drejtuese e Partnerë Shqipëri, argumenton se procesi i integrimit është njëkohësisht energjizues dhe sfidues, sepse kërkon standarde konkrete nga qeveria, institucionet, ekonomia dhe vetë sektori civil. Sipas saj, shoqëria civile nuk ka qenë kurrë kaq pak e mbështetur financiarisht në një moment kur kërkohet më shumë angazhim profesional. Problemet kryesore janë të ndërlidhura: financim i paqëndrueshëm, kuadër praktik i mangët dhe mungesë e një kulture reale bashkëpunimi me institucionet. Hoxha thekson se sektori civil nuk lidhet vetëm me ekspertizën në fusha si mjedisi, shërbimet sociale, demokracia apo mbrojtja e konsumatorit, por edhe me liritë themelore: lirinë e fjalës, organizimit, përfaqësimit dhe pjesëmarrjes. Për këtë arsye, gjendja e shoqërisë civile është tregues i pjekurisë demokratike të vendit. Nga leximi del se Shqipëria mbetet pas edhe në nivel strategjik për përmbushjen e detyrimeve ndaj sektorit, ndërsa instrumente të rëndësishme si Plani i Rritjes nuk i japin ende rol domethënës aktorëve socialë. Hoxha sheh si prioritete pjesëmarrjen aktive në përafrimin e legjislacionit me acquis communautaire, rritjen e kapaciteteve profesionale dhe forcimin e legjitimitetit përmes marrëdhënieve transparente me grupet e përfaqësuara. Në përfundim, teksti paralajmëron se integrimi evropian do të jetë transformues vetëm nëse shoqëria civile trajtohet si partner real, jo si dekor konsultativ.