NOMAD TECH, programi që po lidh idetë me tregun. Ergys Gezka: Shqipëria ka potencial real për të eksportuar inovacion
Në Shqipëri, ku inovacioni dhe teknologjia po fitojnë gjithnjë e më shumë vëmendje, programi NOMAD TECH ka për qëllim të krijojë ura mes ideve dhe tregut. Ergys Gezka, menaxher projekti pranë Nomad Tech dhe organizatës LIBURNETIK, shpjegon se ky program funksionon si një akselerator për startup-et, duke mbështetur gjeneratën e re të sipërmarrësve dhe duke ofruar më shumë se thjesht grante: mentorim, trajnim, zhvillim produkti dhe promovim. NOMAD TECH adreson boshllëkun midis ideve dhe zbatimit të tyre, duke ofruar mbështetje të diferencuar sipas fazës së startup-it: nga validimi i idesë, te zhvillimi dhe rritja. Programi ka financuar 20 startup-e me një investim prej 1 milion dollarësh, duke synuar të krijojë një kulturë të fortë inovacioni ku sipërmarrja shihet si rrugë reale për vlerë, vende pune dhe produkte konkurruese. Kriteret kryesore për aplikuesit përfshijnë idenë novatore, potencialin e rritjes, përputhshmërinë ligjore dhe financiare, si dhe përfshirjen në sektorë me rëndësi strategjike për ekonominë shqiptare. Mbështetja financiare varion nga 2,000,000 lekë për fazën e parë deri në 10,000,000 lekë për fazën e tretë, duke u shoqëruar me mentorim dhe eksperiencë të jashtme. Gezka thekson se ekosistemi i startup-eve në Shqipëri po zhvillohet realisht, por ende ka nevojë për lidhje më të forta midis universiteteve, tregut, investitorëve dhe institucioneve mbështetëse. Ai shton se Shqipëria ka potencial për të eksportuar produkte dhe shërbime, veçanërisht në shërbime digjitale, software dhe zgjidhje kreative, por ende mungon eksposimi ndërkombëtar, investimi në R&D dhe kultura “born global”. Si lektor në Universitetin e Tiranës, Gezka vëren se studentëve shqiptarë shpesh u mungon ekspozimi praktik dhe aftësia për të punuar me projekte ndërkombëtare, duke nënvizuar rëndësinë e soft skills, punës ekipore dhe mendimit kritik. Përsa i përket institucioneve, ai përmend se aftësitë për menaxhimin e projekteve evropiane janë përmirësuar, por duhet të forcohet ndërmjetësimi dhe qasja e drejtpërdrejtë tek mundësitë e financuara nga BE-ja. NOMAD TECH shihet si një element kyç për fuqizimin e startup-eve shqiptare, duke lidhur idetë me tregun, duke krijuar ekosisteme mbështetëse dhe duke nxitur përgatitjen për konkurencë ndërkombëtare.